Borsa İstanbul’da İşlem Saatleri


77 paylaşım
  Tuğba Nur Doğan

Yatırımlarını borsa üzerinden değerlendirmek isteyenlerin bilmesi gereken en önemli konulardan biri de kuşkusuz ki işlem saatleridir. Çünkü borsanın işleyiş mekanizması diğer piyasalara göre daha farklıdır. Belirli saatler arasında emirler toplanır. Yatırım araçlarının değerleri de bu emirlere göre belirlenir. Finans piyasalarına ilk defa giriş yapan birisinin bu hususta kafası karışabilir, çünkü kullanılan terimler farklıdır. Bu terimleri aşağıda ele alarak, Borsa İstanbul piyasa işlem saatleri hakkında bilgi vermek istiyorum:

PARANIZIN 100 KATI İLE İNTERNETTEN 5/24 YATIRIM YAPIN!
BİLGİ ALMAK İÇİN TIKLAYIN.

Borsa İstanbul’da işlem yapma aşamaları farklıdır. Belli saat aralığında piyasaya alım – satım emirleri iletilir. Bu aşamalarda ki kavramların ne anlama geldiğini bilmelisiniz. Açılış seansı içerisinde açılış fiyatı, açılış fiyatlı emirleri, emir toplama aşamaları gerçekleştirilir. Gün ortasına gelmeden tek fiyat yönetimi, sürekli müzayede gibi evreler vardır. Öğlenden sonra da açılıştaki aşamalar kapanış olarak uygulanmaktadır.

Şimdi; bu aşamalar nelerdir, hangi zamanda alım – satımlar gerçekleştirilir açıklamalı olarak bakalım.

Borsa Açılış Seansı

Borsa Açılış SeansıAçılış seansı borsanın işlem gününe başladığını, piyasanın aktif olarak hizmette bulunduğunu ifade etmektedir. Bu seans süresinde BIST alım – satım emirleri piyasaya iletilir. İletilen emirlerin miktarı yatırım araçlarının değerlerini belirler. Bu yatırım araçlarının açılış fiyatıdır. Yatırımcılar en az bu fiyat üzerinden işlemlerini gerçekleştirebilmektedir. Açılış seansında ilk önce emir toplama aşaması gerçekleştirilir. Ardından da açılış fiyatı belirlenerek, işlemler arz ve talep dengesine göre yapılır.

Emir toplama aşamasında, Borsa İstanbul sistemine alım veya satış yönündeki emirler gönderilir. Bu emirler belirli standartlara göre sıralanır. Bu aşamada eşleştirme yapılmaz. Açılış fiyatının belirlenmesi ile eşleştirme yapılır. Elbette ki fiyat ve zamanın önceliğine göre emirler eşleştirilir. Böylece yatırımlar gerçekleştirilir. Bu evrede diğer yatırımcıların ne yönde emir vereceğini bilmelisiniz. Buna göre adımlarınızı daha bilinçli olarak atabilir, yatırım araçlarını en uygun seviyelerden alıp satabilirsiniz.

Açılış modu, emir girişi ve açılış işlemleri olarak 3 aşamada gerçekleştirilen evreleri kısaca tanımlayalım. Açılış modunda piyasadaki seyri izleyemezsiniz. Sadece girilen emirleri görebilir, değiştirebilir, iptal edebilirsiniz. Onun dışında herhangi bir işlem yapamazsınız. Emir giriş aşamasında online olarak internet bağlantılı cihazlarınızdan istediğiniz araca alım/satım emri verebilirsiniz. Bu süreç bitene kadar emrinizi iptal edebilirsiniz. Fakat süre dolduktan sonra ne alım – satım emri verebilir ne de verdiğiniz emri iptal edebilirsiniz. Bu yüzden yatırımlarınızı yapmadan önce üzerinde düşünmelisiniz. Çünkü karar değiştirdiğinizde süre bitmiş olabilir. Son aşamada açılış işlemlerinde toplanan emirlere göre açılış fiyatı hesaplanır ve pasif haldeki piyasa ekranı aktif hale gelir. Gerçekleştirilen işlemler sonucunda sürekli müzayede bölümüne geçilir.

Borsa Açılış Fiyatlı Emirler

Sadece açılış seansında kullanılan fiyatı belirli olmayan emir türüdür. Fiyat alanında sıfır yazılıdır, yalnızca miktar alanına ne kadarlık işlem hacmi oluşturacaksanız, o miktarda bir rakam yazmanız gerekir. Bu emirler açılış seansının ilk vakitlerinde değil, daha sonraki aşamalarda piyasada yaşanan gelişmelere göre karşılık bulmaktadır.

Emir Toplama Aşaması

Emirlerin toplanılması aşamasında kurallara uygun olmayan emirler, fiyatı iyileştirme veya kötüleştirme amaçlı olarak iptal edilebilir. Özel limitli verilen emirler önceliği dikkate alınarak daha sonradan karşılık bulmaktadır. Limitli fiyat emirleri miktarına ve sistemin eşleştirilmesine göre alım – satımlar gerçekleştirilir. Öncelikle daima açılış fiyatı seviyesinde bulunan emirler eşleştirilir. Ardından da özel limitli emirler eşleştirilerek işlem görür. Bu nedenle borsaya girmeden önce borsa kurallarını bilmenizde fayda vardır.

Fiyatların Belirlenerek Açılış İşlemlerine Geçilme Aşaması

Borsa İstanbul’un açılış seansında iletilen emirler, yatırımcıların arz – taleplerine göre fiyatların belirlenmesini sağlar. Bu evrede verilen emirlerde işlem miktarı en uygun olan fiyat seviyesi BIST tarafından belirlenir. Karşılık bulmayan emirler sürekli müzayede seansına aktarılır. Yatırımcı isterse diğer aşamaya geçmeden emrini iptal edebilir. Eşleşen emirlerin sonucunda eğer para kazanmışsanız veya kaybetmişseniz, yatırım hesabınıza direkt olarak yansıtılır. Bu işlemler bittikten sonra müzayede seansına geçilir.

Tek Fiyat Yönetimi

Tek fiyat yönetimi aşamasında fiyat miktarının belirlenmesi için belli bir müddet emirler eşleştirilmez. En yüksek fiyattaki emir tek fiyatı belirler. Buna da tek fiyat yönetimi adı verilir. Borsa seans süresi boyunca 4 kez bu etap gerçekleştirilir. Açılış ve kapanış süreçleri boyunca 2’şer kez uygulanır. Fiyat belirlendikten sonra da emri toplama aşamasına geçilir.

Sürekli Müzayede

Sürekli müzayede bölümünde Borsa İstanbul’da yapılan işlemler, üyeler kontrolündedir. Sisteme işlenen emirler iletilen zaman ve kuralların uygunluğuna göre sıralanır. Buna göre karşılık bulmayan emirler tekrar eşleştirilmeye çalışılır. Karşılık bulunduğunda yatırımlar gerçekleştirilir. Bu aşamadan sonra kapanış seansına geçilir.

Borsa Kapanış Seansı

Borsa Kapanış SeansıAçılış seansından itibaren eşleşmeyen emirler ve kapatılmayan pozisyonlar kapanış seansına aktarılır. Açılış seansında olduğu gibi emir verilir ve tek fiyat oluşumu sağlanır. Tüm bu işlemler belirlenmiş saat aralığında gerçekleştirilir. Bu aşamalar hakkında bilgi vermek istiyorum:

Emir Aktarım Aşaması

Emir aktarım aşaması müzayede sürecinden hemen sonra gerçekleştirilir. Borsa İstanbul’da işlem gören araçların fiyat marjları hesaplanır. Bu süreçte ekstradan emir verilmediği gibi işlemler iptal edilememektedir. Bu nedenle eğer pozisyonunuzu kapatmak istiyorsanız, açılış seansının müzayede bölümü öncesinde gerçekleştirmeniz gerekir.

Emir Toplama Aşaması

Emirler aktarıldıktan sonra eşleşmenin gerçekleştirilmesi için tekrardan yatırımcıların emirleri toplanmaktadır. Bu aşamada alım veya satım emrinizi piyasaya aracı kurumlarınız vasıtasıyla iletebilirsiniz.

Kapanış Fiyatı Belirleme Aşaması

Fiyat belirleme aşamasında biliyorsunuz ki verilen emirlerin miktarına göre tek fiyat belirlenir ve bu aşamada emir verilmemektedir. Eğer verdiğiniz emir belirlenen kapanış fiyatında değil ise açılan pozisyonlar direkt kapatılmaktadır. Bu nedenle işlemlerinizi yaparken bir yandan da borsa takibi yapmalısınız. Buna göre fiyatlanmaların hangi seviyeler arasında gerçekleşeceğini öngörebilirsiniz. Böylelikle doğru seviyelerden işlemlerinizi yönetebilirsiniz.

Kapanış Fiyatından İşlemler Aşaması

Bu aşamada kapanış seansı içerisinde işlem gören araçlara yeniden alım – satım emri verilebilmektedir. Borsanın işlem günü faaliyetini kapatmasına az bir süre kalmıştır. Kapanış fiyatı üzerinden vereceğiniz emirleri bölemezsiniz. Bu nedenle işlem hacminizi ne kadar oluşturmanız gerektiğine doğru karar vermelisiniz. Sadece vermiş olduğunuz emrin miktarını azaltabilir, arttırabilirsiniz. Aynı zaman da iptal de edebilirsiniz.

Kapanış Fiyatlı Emirler

Açılış fiyatında olduğu gibi emirler fiyat belirlenmeden sadece miktar girilerek verilir. Bu evrede vereceğiniz emrin karşılık bulması için doğru fiyat seviyesinden emir vermeniz önemlidir. Genellikle yatırımcılar açılış seansının durumuna göre hareket ederler. Buna göre olumsuz beklenti içindelerse satış, olumlu yönde ise alım yönünde emir verilmektedir.

Borsa İstanbul Piyasa İşlem Saatleri

Borsa İstanbul Piyasa İşlem SaatleriBiliyorsunuz ki borsa işlem saatleri 30 Kasım 2015 tarihinden önce sabah ve öğleden sonra olmak üzere 2 seans süresi boyunca gerçekleştirilmekteydi. Bu durum borsanın yapısını yavaşlattığı ve işlem hacminin düşmesine neden olduğu için BISTECH uygulamasına geçilmiştir. Teknolojiyle Dönüşüm Programı adı kapsamı altında alım – satımlar tek seans üzerinden yapılmaktadır. 28 Mart 2016 tarihinde yapılan duyuruya göre BIST’in yaz saati uygulamasına geçirileceği duyurulmuştur.

Borsa İstanbul yaz saati uygulamasını kullanmaya başlamasıyla birlikte mevcut işlem saatlerinde değişiklik olmuştur. Normalde saat 12.30’da sonlandırılan işlemler düzenlemelere göre 13.00’te sonlandırılacaktır. Gün ortası tek fiyat bölümü 13.30’da başlatılırken, artık 14.00’te başlatılmaktadır. Borsa yatırımcılarının bu gibi düzenlemeleri takip etmesi önemlidir. Çünkü biliyorsunuz emir toplama aşaması kaçırıldığında avantajlı görülen pozisyonlar değerlendirilememektedir. Bu nedenle bilgiler aracı kurumlar tarafından yatırımcılara bildirilmektedir. Böylece olası sorunların önüne geçilmektedir.

Borsa İstanbul’daki yaz saati uygulamasında yaşanan değişiklikler şu şekildedir;

Borsa İstanbul Pay Piyasası İşlem Saatleri

Borsa İstanbul Pay Piyasası İşlem Saatleri

  • Açılış saatlerinde değişiklik yoktur. Seans 09.15 – 09.35 aralığında açılır.
  • Sürekli işlem bölümü eski düzende 09.35 – 12.30 saatleri arasındayken yaz saati uygulamasıyla 09.35 – 13.00 aralığında yapılır. Tek fiyat bölümünde de aynı koşullar geçerlidir.
  • Gün ortası tek fiyat bölümünde mevcut düzende 12.30 – 13.30 arası belirlenen değerler, yeni saat değişikliği ile 13.00 – 14.00 arasında değerlenir.
  • Öğleden sonraki sürekli işlem bölümü normalde 13.30 – 17.30 saatleri arasında gerçekleştirilirken, yaz saatine geçişle beraber 14.00 – 17.30 aralığında gerçekleştirilir.
  • Kapanış saatlerinde değişiklik yoktur. 17.30 – 17.37 aralığında Borsa İstanbul Pay Piyasası işlem gününü sonlandırmaya hazırlanır. 17. 37 – 17.40 aralığında kapanış fiyatları belirlenerek BIST işlem gününü tamamlar.
  • Resmi tatil günlerinde ise piyasa yarım gün faaliyettedir. İşlemler 09.15 – 12.40 saatleri arasında yapılmaktadır. Resmi günleri buradan takip edebilirsiniz.

Borçlanma Araçları Piyasası İşlem Saatleri

Borçlanma Araçları Piyasası İşlem Saatleri

  • Kesin alım – satım pazarı, repo ters repo pazarı, menkul kıymet tercihli repo pazarı, bankalar arası repo ters repo pazarı, nitelikli yatırımcıya ihraç pazarı ve pazarlıklı repo işlemleri pazarında işlemler aynı gün valörlü olarak yapılacaksa işlemler 09.15 – 14.00 aralığında yapılmaktadır. Öğle arası 12.00 ve 13.00 saatleri arasıdır. İleri valörlü işlem yapılacağında ise 09.15 – 17.00 arasında işlemler gerçekleştirilmektedir. Dip not olarak, nitelikli yatırımcıya ihraç pazarının aktif olduğu zaman dilimi 17.00’de değil, saat 14.00’te işlem gününü tamamlamaktadır.
  • Pay senedi repo pazarı ise saat 09.35 – 12.00 arasında aynı gün valörlü işlemler, 09.35 – 17.00 arasında da ileri valörlü işlemler gerçekleştirilmektedir. Öğle arası 12.00 – 14.15’tir. Uluslararası tahvil pazarında ileri valörlü işlemler yapılmaktadır. Tahvil nedir, yatırımı nasıl yapılır hakkındaki bilgilere bu yazı sayesinde ulaşabilirsiniz. Piyasanın aktif olduğu zaman dilimleri 09.15 – 17.00’dir.
  • Euro tahvil pazarlıklı işlemler 09.15 – 17.00 saatleri arasında ileri valörlü olarak yapılırken, repo karşılığı menkul kıymetler bildirimi 09.15 – 15.00 saatleri arasında aynı gün valörlü olarak yapılmaktadır.
  • Resmi gün tatili olduğu günlerde ise aynı gün veya ileri valörlü olduğu hiç fark etmeden işlemler yarım gün esasına göre yapılmaktadır. Pay senedi repo pazarı ve repo karşılığı menkul kıymetler bildirimi dışındakiler 09.15 – 11.30 aralığında işlem görmektedir. Pay senedi repo pazarı ise 09.35 – 11.30, repo karşılığı menkul kıymet bildirimi ise 09.15 – 11.50’de işlem gününü sonlandırmaktadır. Bu saatler içerisinde işlemlerinizi gerçekleştirebilirsiniz.

Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP)

Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP)

  • Pay vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinin işlem saatleri 09.10 – 17.40 arasındadır. Endeks vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ve diğer sözleşmelerin işlem saatleri 09.10 – 17.45 aralığında gerçekleştirilmektedir. Vadeli işlem sözleşmeleri hakkında detaylı bilgi almak için buraya tıklayın. Resmi gün tatillerinde piyasa yarım gün açıktır. Pay vadeli işlem sözleşmeleri 09.10 – 12.40, bunun dışındakilerde 09.10 – 12.45 aralığında işlem görmektedir.

Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası (KMKTP)

Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası (KMKTP)

  • KMKTP’de işlemler 24 saat kesintisiz olarak 16.00 -16.00 aralığında gerçekleştirilmektedir. Ödünç işlem piyasası ve Elmas – kıymetli taş piyasası işlem saatleri 09.45 – 17.30 aralığındadır. Hafta sonu ve resmi günler de dahil olmak üzere işlemler kesintiye uğramadan yapılmaktadır.

Ücretsiz eğitim almak ve demo hesap indirmek için tıklayın.

Habere Kim Ne Dedi?

0       0

Yorumları görmek için ;

Giriş yap!



Facebook'ta Paratic :

Benzer yazılar